Tek yönlü ANOVA ne zaman kullanılır?
Üç veya daha fazla bağımsız grubun ortalamalarını tek bir testte karşılaştırır; ikişerli t-testleri yapmak yerine bunu kullanmak I. tip hata birikimini önler. Anlamlı sonuçta farkın hangi gruplar arasında olduğu post-hoc karşılaştırmalarla belirlenir.
Bu test hangi soruyu cevaplar?
- 1Üç farklı öğretim yönteminin başarı ortalamaları farklı mı?
- 2Sınıf düzeyine göre motivasyon puanları değişiyor mu?
- 3Dört meslek grubunun tükenmişlik düzeyi farklılaşıyor mu?
Veri yapısı
Bu analiz hangi veriyi ister?
Değişken gereksinimleri
- Sürekli ölçekli bir bağımlı değişken.
- Üç veya daha fazla kategorisi olan bağımsız bir grup değişkeni.
- Her katılımcı yalnızca bir grupta yer almalıdır.
Analiz çıktısında ne var?
- Grup başına betimsel istatistikler
- Gruplar arası ve grup içi kareler toplamı, serbestlik dereceleri, F ve p
- Eta kare ve omega kare etki büyüklükleri
- Post-hoc ikili karşılaştırmalar (Tukey HSD ya da varyans ihlalinde Games-Howell)
Varsayımlar
Test hangi koşulları ister?
Platform bu varsayımları analizle birlikte kontrol eder; ihlal durumunda sonucu gizlemez, ne yapılabileceğini gösterir.
Bağımsız gruplar
Gözlemler hem grup içinde hem gruplar arasında bağımsız olmalıdır; tekrarlı ölçümler bu testin konusu değildir.
Normallik
Bağımlı değişken her grupta yaklaşık normal dağılmalıdır. Grup büyüklükleri 30'un üzerindeyse test sapmalara dayanıklıdır.
Varyans homojenliği
Levene testi grupların varyanslarını karşılaştırır. İhlal durumunda platform testi değiştirmez, post-hoc karşılaştırmayı eşit varyans varsaymayan Games-Howell'e çevirir.
Örneklem planlama
Bu analiz için kaç katılımcı gerekiyor?
Beklediğiniz etki büyüklüğünü ve hedeflediğiniz gücü girin; Tek Yönlü ANOVA tasarımı için gereken örneklem büyüklüğünü hesaplayalım. Hesaplayıcı bu testin ailesi seçili açılır.
Hesap, analizlerin arkasındaki istatistik motorunda yapılır: aynı noncentral t, F ve χ² dağılımları.
APA raporlama
Sonuç rapora nasıl yazılır?
Aşağıdaki cümle, platformun bu analiz için ürettiği APA şablonunun örnek sayılarla doldurulmuş hâlidir. Gerçek raporda her sayı analiz çıktısından gelir.
Tek yönlü ANOVA gruplar arasında anlamlı fark olduğunu göstermiştir, F(2, 117) = 7.84, p < .001, eta squared = 0.118.
Sık yapılan hatalar
Bu analizde en çok nerede yanlış yapılıyor?
Üç grubu ikişerli t-testleriyle karşılaştırmak; her karşılaştırma I. tip hata olasılığını biriktirir.
Anlamlı F sonrası post-hoc yapmadan 'gruplar farklı' demek — F farkın nerede olduğunu söylemez.
Etki büyüklüğünü raporlamadan yalnızca anlamlılık bildirmek.
Alternatifler
Varsayım karşılanmıyorsa hangi test kullanılır?
Platformun varsayım paneli aynı önerileri analiz sonrası da gösterir; alternatife geçmek yeni bir analiz çalıştırmaz, sihirbazı önseçili açar.
Kruskal-Wallis H Testi
Normallik ihlal ediliyorsa ya da bağımlı değişken sıralı ölçekliyse.
Rehberi okuİki Yönlü ANOVA (Faktöryel)
İkinci bir kategorik faktör ve onun etkileşimi de inceleniyorsa.
Rehberi okuANCOVA (Kovaryans Analizi)
Grup farkı sürekli bir kovaryattan arındırılarak incelenecekse.
Rehberi okuAynı soruyu soran diğer testler