İki yönlü ANOVA ve etkileşim etkisi nasıl yorumlanır?
İki kategorik faktörün bir sonuç üzerindeki etkisini aynı anda inceler; asıl sorusu etkileşimdir — bir faktörün etkisi diğerinin düzeyine göre değişiyor mu? Dengesiz tasarımlarda kareler toplamı tipi (I/II/III) sonucu değiştirdiği için hangi ayrışımın kullanıldığı raporda belirtilir.
Bu test hangi soruyu cevaplar?
- 1Öğretim yönteminin etkisi cinsiyete göre değişiyor mu?
- 2İki faktörün sonuç üzerindeki ortak etkisi nedir?
- 3Bir faktörün etkisi diğerinin düzeyine bağlı mı?
Veri yapısı
Bu analiz hangi veriyi ister?
Değişken gereksinimleri
- Sürekli ölçekli bir bağımlı değişken.
- İki kategorik faktör; her katılımcı her faktörün tek bir düzeyinde yer alır.
- Hücre başına en az iki gözlem — etkileşimin kestirilebilmesi için gereklidir.
Analiz çıktısında ne var?
- Her iki ana etki ve etkileşim için F, p ve kısmi eta kare
- Hücre bazında betimsel istatistikler
- Etkileşim anlamlıysa basit etkiler analizi
- Etkileşim grafiği için çizim verisi
Varsayımlar
Test hangi koşulları ister?
Platform bu varsayımları analizle birlikte kontrol eder; ihlal durumunda sonucu gizlemez, ne yapılabileceğini gösterir.
Normallik
Artıklar yaklaşık normal dağılmalıdır.
Varyans homojenliği
Hücre varyansları benzer olmalıdır; Levene testi çıktıda raporlanır.
Kareler toplamı tipi
Dengesiz tasarımda Tip I, II ve III farklı sonuç verir. Varsayılan Tip III'tür (SPSS uyumu) ve hangi ayrışımın kullanıldığı raporda yazar — bu bir tercih olduğu için gizlenmez.
Örneklem planlama
Bu analiz için kaç katılımcı gerekiyor?
Beklediğiniz etki büyüklüğünü ve hedeflediğiniz gücü girin; İki Yönlü ANOVA (Faktöryel) tasarımı için gereken örneklem büyüklüğünü hesaplayalım. Hesaplayıcı bu testin ailesi seçili açılır.
Hesap, analizlerin arkasındaki istatistik motorunda yapılır: aynı noncentral t, F ve χ² dağılımları.
APA raporlama
Sonuç rapora nasıl yazılır?
Aşağıdaki cümle, platformun bu analiz için ürettiği APA şablonunun örnek sayılarla doldurulmuş hâlidir. Gerçek raporda her sayı analiz çıktısından gelir.
İki yönlü ANOVA yöntem × cinsiyet etkileşimini F(2, 114) = 4.62, p = .012, partial eta squared = 0.075 olarak vermiştir; yöntemin ana etkisi F(2, 114) = 9.03, p < .001, cinsiyetin ana etkisi F(1, 114) = 1.24, p = .268 bulunmuştur.
Sık yapılan hatalar
Bu analizde en çok nerede yanlış yapılıyor?
Etkileşim anlamlıyken ana etkileri koşulsuz yorumlamak; etkileşim, ana etkinin tek bir cümleyle anlatılamayacağını söyler.
Dengesiz tasarımda kareler toplamı tipini bildirmemek.
Hücrelerden birinde çok az gözlem varken etkileşimi güvenle yorumlamak.
Alternatifler
Varsayım karşılanmıyorsa hangi test kullanılır?
Platformun varsayım paneli aynı önerileri analiz sonrası da gösterir; alternatife geçmek yeni bir analiz çalıştırmaz, sihirbazı önseçili açar.
Aynı soruyu soran diğer testler