MANOVA ne zaman kullanılır, sonucu nasıl raporlanır?
Birden çok bağımlı değişkeni tek tek değil birlikte inceler. Ayrı ayrı ANOVA koşmaktan farkı iki yönlü: hata oranını bir arada tutar, ve grupların hiçbir ölçüde tek başına ayrılmadığı ama ölçülerin oluşturduğu profilde ayrıldığı durumu görebilir. Anlamlı sonucun ardından her bağımlı değişken için düzeltilmiş tek değişkenli testler raporlanır.
Bu test hangi soruyu cevaplar?
- 1Üç öğretim yöntemi okuma, yazma ve tutum puanlarında birlikte farklılaşıyor mu?
- 2Gruplar tek tek hiçbir ölçüde ayrılmıyorken profil olarak ayrılıyor mu?
- 3Birden çok sonucu ayrı ayrı test etmeden nasıl karşılaştırırım?
Veri yapısı
Bu analiz hangi veriyi ister?
Değişken gereksinimleri
- En az iki sürekli bağımlı değişken; birbiriyle ilişkili olmaları MANOVA'yı anlamlı kılan şeydir.
- Bir ya da iki kategorik faktör.
- Hücre başına gözlem sayısı bağımlı değişken sayısından büyük olmalı — aksi halde hata matrisi tersinemez.
Analiz çıktısında ne var?
- Dört çok değişkenli istatistik (Pillai, Wilks, Hotelling-Lawley, Roy) ve her biri için F, p, kısmi eta kare
- Box's M ile kovaryans homojenliği testi
- Bağımlı değişken başına düzeltilmiş tek değişkenli ANOVA
- Standartlaştırılmış profil grafiği için çizim verisi
Varsayımlar
Test hangi koşulları ister?
Platform bu varsayımları analizle birlikte kontrol eder; ihlal durumunda sonucu gizlemez, ne yapılabileceğini gösterir.
Çok değişkenli normallik
Bağımlı değişkenlerin her grup içinde birlikte normal dağılması beklenir. Tek tek normallik bunun garantisi değildir ama pratikte ilk bakılan şeydir.
Kovaryans matrislerinin homojenliği
Box's M testi çıktıda raporlanır. Bu test örneklem büyüklüğüne ve normallikten sapmaya çok duyarlıdır; reddedilmesi analizi bırakmak için değil, Pillai izini okumak için sebeptir.
Bağımlı değişkenler arasındaki ilişki
Aralarında hiç ilişki yoksa MANOVA'nın ayrı ANOVA'lara üstünlüğü kalmaz; neredeyse mükemmel ilişkiliyseler hata matrisi kötü koşullanır. Çıktı korelasyon tablosunu bu yüzden basar.
Örneklem planlama
Bu analiz için kaç katılımcı gerekiyor?
Veri toplamaya başlamadan önce hedef gücünüz için gereken katılımcı sayısını hesaplayın. Bu test için hesaplayıcıda doğrudan bir aile bulunmuyor; en yakın tasarımı seçerek planlama yapabilirsiniz.
Hesap, analizlerin arkasındaki istatistik motorunda yapılır: aynı noncentral t, F ve χ² dağılımları.
APA raporlama
Sonuç rapora nasıl yazılır?
Aşağıdaki cümle, platformun bu analiz için ürettiği APA şablonunun örnek sayılarla doldurulmuş hâlidir. Gerçek raporda her sayı analiz çıktısından gelir.
Çok değişkenli varyans analizi üç bağımlı değişken üzerinde (N = 60) yöntem etkisini Pillai izi = 0.813, F(4, 114) = 19.51, p < .001, kısmi eta kare = 0.406 düzeyinde bulmuştur; izleyen tek değişkenli varyans analizleri bağımlı değişkenler arasında Bonferroni düzeltmesiyle incelenmiştir.
Sık yapılan hatalar
Bu analizde en çok nerede yanlış yapılıyor?
Anlamlı MANOVA'nın ardından düzeltmesiz tek değişkenli ANOVA'lar raporlamak; düzeltme, ayrı ayrı test etmemek için başlanan analizin gerekçesini geri getirir.
Box's M reddedildi diye analizden vazgeçmek; test o kadar duyarlıdır ki büyük örneklemde neredeyse her zaman reddeder.
Aralarında hiç ilişki olmayan bağımlı değişkenleri MANOVA'ya sokmak — o durumda düzeltilmiş ayrı ANOVA'lar daha güçlüdür.
Dört istatistikten hangisinin raporlandığını yazmamak; dengesiz tasarımda dördü aynı sayıyı vermez.
Alternatifler
Varsayım karşılanmıyorsa hangi test kullanılır?
Platformun varsayım paneli aynı önerileri analiz sonrası da gösterir; alternatife geçmek yeni bir analiz çalıştırmaz, sihirbazı önseçili açar.
Aynı soruyu soran diğer testler