Spearman sıra korelasyonu ne zaman kullanılır?
Sıralı ölçekli (Likert, sıralama) ya da normal dağılmayan değişkenler arasındaki ilişkiyi sıralara dayanarak ölçer. Doğrusal olmayan ama tek yönlü artan/azalan ilişkileri de yakalar ve aykırı değerlerden az etkilenir.
Bu test hangi soruyu cevaplar?
- 1İki Likert ölçeği arasında ilişki var mı?
- 2Sıralama verisiyle ölçülen iki değerlendirme birbirini izliyor mu?
- 3Aykırı değer içeren iki ölçüm arasında tek yönlü bir ilişki var mı?
Veri yapısı
Bu analiz hangi veriyi ister?
Değişken gereksinimleri
- En az sıralı ölçekli iki değişken.
- Aynı katılımcıdan alınmış eşleşmiş ölçümler.
Analiz çıktısında ne var?
- rho katsayısı, serbestlik derecesi ve p değeri
- Güven aralığı
- Bağlı sıra düzeltmesi
- Saçılım grafiği (sıra üzerinden)
Varsayımlar
Test hangi koşulları ister?
Platform bu varsayımları analizle birlikte kontrol eder; ihlal durumunda sonucu gizlemez, ne yapılabileceğini gösterir.
Sıralanabilir ölçüm
Değişkenler sıralanabilmelidir; normal dağılım aranmaz.
Tek yönlü (monotonik) ilişki
Spearman doğrusallık değil tek yönlü artış/azalış varsayar; bu yüzden eğrisel ama sürekli artan bir ilişkiyi de yakalar.
Örneklem planlama
Bu analiz için kaç katılımcı gerekiyor?
Beklediğiniz etki büyüklüğünü ve hedeflediğiniz gücü girin; Spearman Korelasyonu tasarımı için gereken örneklem büyüklüğünü hesaplayalım. Hesaplayıcı bu testin ailesi seçili açılır.
Hesap, analizlerin arkasındaki istatistik motorunda yapılır: aynı noncentral t, F ve χ² dağılımları.
APA raporlama
Sonuç rapora nasıl yazılır?
Aşağıdaki cümle, platformun bu analiz için ürettiği APA şablonunun örnek sayılarla doldurulmuş hâlidir. Gerçek raporda her sayı analiz çıktısından gelir.
Spearman korelasyon analizi rho(148) = .37, p < .001, 95% GA [.22, .50] sonucunu vermiştir.
Sık yapılan hatalar
Bu analizde en çok nerede yanlış yapılıyor?
Spearman katsayısını Pearson r'si gibi 'doğrusal ilişki gücü' diye tanımlamak.
Çok sayıda bağlı sıra varken katsayıyı düzeltmesiz yorumlamak.
Sürekli ve normal dağılan verilerde daha güçlü olan Pearson yerine bunu tercih etmek.
Alternatifler
Varsayım karşılanmıyorsa hangi test kullanılır?
Platformun varsayım paneli aynı önerileri analiz sonrası da gösterir; alternatife geçmek yeni bir analiz çalıştırmaz, sihirbazı önseçili açar.
Aynı soruyu soran diğer testler